Fred eller siger?

6
Hans Olav Brendberg
Hans Olav Brendberg

Fredsprat i krigførande nasjonar er ikkje alltid like populært. Då Lord Landsdowne tok til orde for forhandlingar med tyskarane hausten 1916 vart dette møtt med svært illske reaksjonar frå dein britiske eliten. I krigstidas Sovjetunionen kunne fredsprat på feil stad føra til streng straff. I sine radiotalar til nasjonen snakka ikkje Stalin om fred. Kravet var heile tida «død over dei tyske agressorane og deira handlangarar». Sjølv når det såg som mørkast ut Stalingradhausten var ikkje fred noko alternativ. Men om fred ikkje var mogleg, var sigeren mogleg. Og krigen enda med at dei tyske agressorane og handlangarane deira vart stilt for retten. Fleire av dei vart hengt.

Dette innlegget av Hans Olav Brendberg burde være kontroversielt, så jeg håper det kan spore folk til diskusjon. Noe av poenget med å invitere gjestebloggere er å få fram ulike syn på en sak.

– Pål Steigan

Det er ikkje alltid fred er eit alternativ. Det spørst mellom anna kven motparten er, og kva målet til motparten er. Om fred ikkje er mogleg, kan det henda du er nøydd til å gå for siger i staden. Slik sovjetarane måtte etter åtaket i 1941 – til uhorvelege kostnader.

Palestinarane har ikkje noko fredsalternativ. I hundre år har ei politisk rørsle – sionismen – arbeidd for å ta landet frå dei og byggje ein eksklusiv stat for jødar i staden. Måla til denne rørsla er ikkje hemmelege. På nittitalet kunne det sjå ut som om det fanst ei fredsrørsle på israelsk side som var viljuge til å gå med på det einaste moglege kompromisset: Ein palestinsk stat på Vestbreidda og Gaza, med hovudstad i Aust-Jerusalem. Det er snart tretten år sidan denne synkvervinga forsvann. Det finst ingen fred, like lite som det gjorde det for dei sovjetiske soldatane i Stalingrad. Det meste palestinarane kan vona på er våpenkvile. Men våpenkvile er ikkje fred, våpenkvile er berre in måte å kjøpa seg tid på medan krigen held fram. Kor mykje tid har så palestinarane?

Ikkje så mykje. Tek ein seg tid til å sjå konflikten over tid, ser ein at palestinarane har vorte utsett for ein særs tolmodig salamitaktikk. Bit for bit, kvadratmeter for kvadratmeter har landet deira vorte spist opp, medan dei har vorte dytta til sides og samla i fattige og overfyllte byar og leirar. Mange har hamna som flyktningar i nabolanda. Prosessen held fram – både innanfor staten Israel og i områda som vart okkupert i 1967. Beduinane i Negev har landsbyar som ikkje er meir verna av deira israelske statsborgarskap enn det palestinarane på Vestbreidda er verna av folkeretten. Palestinarane har ikkje så mykje tid igjen.

Dei siste tretti åra har det vorte snakka mykje om fred, men resultatet er ynkelege lite – om ikkje motbydeleg lite. Det som i praksis er resultatet av fredspratet er at israelarane har ekspropriert store landområde på Vestbreidda og samstundes bygt busetjingar fortare enn nokon gong. Det er forståeleg at ein trudde på dette fram til 2001. Men å tru på fred med Netanyahu og dagens regime syner ein mangel på røyndomskontakt som palestinarane vil måtta betala dyrt for. I Luthers katekisme vart tru definert som å tru fullt og fast på det ein ikkje veit. I dette tilfellet tyder det å tru fullt og fast på det motsette av det vi veit. Vegen til fred er stengt for palestinarane. Dei har ingenting anna å vona på enn siger.

Difor er det på tide at fredspratet tek slutt. Det er korkje moralsk forsvarleg eller kledeleg lenger. Det blir ikkje nokon palestinsk stat på Vestbreidda og Gaza – forestillinga er slutt og skodespelarane har gått heim. Det er berre dumt å sitja att i benkeradene og lata som om forestillinga held fram etter pausen. Det er berre ein ting som står att uprøvd. Det bur om lag like mange palestinarar som jødar i det området Israel insisterer på å kontrollera. Sidan Israel ikkje er viljug til å la dei byggja stat, må Israel i staden annektera dei områda som dei okkuperte for snart femti år sidan. Palestinarane som bur i desse områda må få borgarrettar på lik line med andre. Lova må gjelda likt for alle, alle palestinske militsar må levera in våpna mot at politiet får plikt til å verna palestinske liv og palestinsk eigedom på line med jødiske liv og jødisk eigedom. Det jødiske nasjonalfondet og andre institusjonar som tek sikte på å diskriminera mellom jøde og ikkje-jøde i Israel må oppløysast. Så må det veljast ei grunnlovgjevande forsamling der alle innbyggjarane i landet kan senda representatar slik at Israel/Palestina får ei grunnlov. Hebraisk språk og jødiske institusjonar må finna sin plass i fellesskapet – slik kristen og muslimsk religion og arabisk språk også må gjera det.

Kampen for borgarrettar må følgja hovudlinene frå liknande kampanjar i tidlegare tider, og ein må ta eit oppgjer med fortida gjennom ein sanningskommisjon av same slag som i Sør-Afrika. Så lenge israelske styresmakter insisterer på at millionar skal vera rettslause må alt boikottast: Akademia, kultur, idrott, handel. Og så må vi avvisa fredspratet. Fredsprat i ei tid der krigen ikkje er til å unngå er å spreida defaitisme og å øydeleggja for ein rettferdig kamp. Palestinarane har sjølvsagt krav på fulle borgarrettar i sitt eige land. Israel har no demonstrert for all verda at ein palestinsk stat ikkje står på dagsordenen. Då er dette det einaste som er uprøvt.

Det er heller ingen grunn til å lata som om dette berre dreier seg om Palestina. På nittitalet gav den israelske professoren Israel Shahak ut boka «Open Secrets», der han syner korleis Israels utanrikspolitikk tek sikte på hegemoni i området mellom Pakistan og Mauretania. I USA gav ei gruppe nykonservative samstundes ut eit notat – «A Clean Break» – der dei la fram sitt alternativ til Oslo-prosessen. I staden for ein palestinsk stat skulle Israel omforma sitt geopolitiske miljø slik at ein ikkje lenger var nøydde til å inngå eit kompromiss med palestinarane. Dei nykonservative er ei politisk sekt som er nært knytt til Israel og den amerikanske israellobbyen. Etter 9/11 fekk dei nykonservative setja dagsordenen for Bush-administrasjonen sin «krig mot terror».

I boka «The Transparent Cabal» syner den amerikanske historikaren Stephen Sniegoski i detalj korleis desse kreftene stod bak Irak-krigen, og kva føremålet var. Irakkrigen var ikkje nokon krig for olje, det var ein krig for Israel som tok sikte på å kløyva Irak etter sekteriske skilje. Det er denne prosessen vi i dag ser i full bløming i Irak og Syria: Landa blir kløyvd og øydelagt etter sekteriske skilje, heilt i samsvar med oppskrifta den israelske journalisten Oded Yinon la fram tidleg på åttitalet. Det ligg eit blodspor med godt over ein million drepne igjen etter den israelske politikken for å kløyva og øydeleggja arabiske land. Men det ligg også eit papirspor som gjer det mogleg å sjå mønsteret for den som vil. På mange hald finst det liten vilje til å følgja dette papirsporet – ntt som mange er uviljuge til å innsjå at sionismen faktisk tek sikte på å oppnå det ein har hatt som erklært mål i over hundre år: Ein reint jødisk stat i heile Palestina. Men fakta er diverre slik dei er: Israel er viljuge til å skriva under våpenkviler med palestinarane. Men berre av di Israel framleis treng tid til å gjennomføra den geopolitiske revolusjonen som vil gjera det mogleg å «løysa» det palestinske problemet med rein maktbruk. Ingen kan i ettertid påstå at vi ikkje har fått åtvaringar. Sist var det visepresidenten i Knesset som tok til orde for å fordriva palestinarane på Gaza til teltleirar på grensa til Egypt.

Heile den lange, seige og blodige prosessen vi står midt oppe i har kome som eit alternativ til nittitalets fredsprosess. Osloprosessen var mogleg å tru på som eit alternativ – i alle fall om ein ikkje studerte avtalane alt for godt. Men som Edward Said, Israel Shahak og andre peikte på allereide den gongen var det liten grunn til å tru at prosessen skulle føra fram til fred. Til det var avtalane alt for einsidige. Målet til Oslo-prosessen var ikkje fred, men kollaborasjon. Då Israel okkuperte Vestbreidda og Gaza i 1967 trong landet kollaboratørar, og i byrjinga var de dei gamle, føydale potentatane som hadde styrt under Jordan som heldt fram med dette under det israelske regimet. Dette braut saman midt på syttitalet, og Israel oppretta «landsbyligaer» av profittørar og opportunistar for å styra på vegne av okkupanten. Men etter intifadaen i 1987 braut også dette systemet for kollaborasjon saman. Det vart svært kostbart for Israel å styra Vestbreidda og Gaza direkte med militærmakt, både økonomisk og militært. Den israelske politikken for å «knekke beina» til ungdomane som gjorde motstand tok seg dårleg ut.

Osloprosessen fekk eit svekka PLO til å gå inn i kollaboratøren si rolle. Til gjengjeld fekk PLO løfte om ein kortvarig fredsprosess som skulle føra fram til ein palestinsk stat før tusenåret gjekk ut. Vi er no fjorten år på overtid, og fredsprosessen finst ikkje meir. Vår rolle som «fredsnasjon» er ikkje lenger å leggja til rette for ein palestinsk stat. Vi skal sikra kollaborasjon – fred og ro – medan Israel førebur si eiga løysning på «palestinarproblemet». I «good cop/bad cop»-spelet er vi den snille politimannen som snakkar hyggeleg og forsonande med fangen etter at kollegaen har slått han blodig. Det er ikkje ei rolle som er uproblematisk. For vi kjem ikkje til å gjera noko for å stogga mishandlinga. Neste gong den slemme politimannen bed oss om å forlata rommet slik at bankinga kan byrja på nytt, vil vi rusla ut stille og utan meir enn halvhjarta, verbal protest. Den norske rolla er ein del av okkupasjonsregimet: Vi betalar for dei utgiftene til gjenoppbyggjing og humanitær hjelp som det etter folkeretten er Israels fordømte plikt å syta for.

For Noreg har ikkje nokon eigen palestinapolitikk, like lite som USA har noko slikt. Under siste krig gav Obama og 100 amerikanske senatorar full støtte til dei israelske pogromane på Gaza. Sionistane har arbeidd i hundre år for å perfeksjonera maktbasisen sin i USA. Store pengesummar er brukt. I dag har dei noko nær mediemonopol, dei har enorm tyngde i amerikansk akademia og dei har ei svært stor rolle i å finansiera valkampen til amerikanske politikarar. Ingen seriøs amerikansk politikar kan leggja seg ut med denne maskina – dei som har prøvt har for lengst vorte kasta ut av amerikansk politikk. USA har den politikken i Midt-Austen som Israel gjev dei lov til å ha. Nokre har prøvt å føra ein annan politikk, den rosen skal faktisk Obama ha. Men forsøket har berre ført til ei øydeleggjande vingling som likevel endar opp i 100% støtte til Israel. Å tru at svært USA-lojale Noreg har ein eigen politikk er å lura seg sjølv. Vi har ei rolle som skil seg frå USA – praktisk og retorisk. Men denne rolla inngår i det større mønsteret. Vi skal vera med å sikra palestinsk kollaborasjon medan Netanyahu gjennomfører den geopolitiske revolusjonen denne rolla inngår i. Ein dag har han ikkje bruk for den snille politimannen lenger, og vi blir bedne om å pakka saman forbindingssakene, protesene og dei andre hjelpetiltaka. Då er Israel klar til å gje palestinarane same lagnad som armenarane ved Vansjøen og prærieindianarane.

Enno har vi heldigvis noko tid før vi er der. Men denne tida må brukast fornuftig, om vi skal unngå å vera med å leggja til rette for folkemord. Det er på høg tid at vi sluttar å snakka om fred. Palestinarane bur i sitt eige land, og har krav på fulle borgarrettar i dette landet. Delinga av Palestina i 1948 vart gjennomført av di ein hevda at dette var einaste måten å få slutt på valden på. Sidan har millionar døydd – av di delinga for alvor gjorde valden mogleg. Ein eksklusiv, jødisk stat er eit trugsmål mot fred og stabilitet i verda, og utgjer ein overhengande fåre for folkemord andsynes palestinarane i Palestina. Dei svarte i USA og Sør-Afrika fekk til slutt røysterett – og det er på høg tid at palestinarane får røysterett i sitt eige land. Skal dette skje må vi slutta å snakka om ein umogleg fred, og heller byrja sjå nærare på ein mogleg siger.

Då pantelånaren heldt på å drukna bad ikkje redningsmannen han om å gje han handa. For pantelånaren hadde aldri gjeve nokon noko som helst, og kom aldri til å gjera det. Redningsmannen sa «Ta handa mi», og pantelånaren vart berga. Kravet til Israel må vera full anneksjon av Vestbreidda og Gaza. Sidan Israel ikkje vil gje slepp på desse landområda, får israelarane godta at dei som bur der blir israelske borgarar. Det skodespelet som heiter «fred» har allereide teke livet av alt for mange, og kan ikkje halda fram. Det er også ei misforståing å tru at ein gjer israelske jødar nokon teneste ved å la sjåvinismen løpa løpsk i ein eksklusiv stat. Det einaste ein oppnår er å utsletta den humanismen som også er ein del av den jødiske arven. Den som kjenner jødisk historie veit at denne sjåvinismen også vil råka jødar når prosessen har gått langt nok.

KampanjeStøtt oss

6 KOMMENTARER

  1. Det ligger mycket i det du skriver. Följande har jag hämtat från Mikael Wiehes hemsida http://www.mikaelwiehe.se

    Den amerikanska sångerskan Melanie skrev sången «Peace Will Come (According to Plan)», John Lennon skrev «Give Peace a Chance» och den svenska socialdemokratin ville ha «Fred i Vietnam». FNL-grupperna krävde i stället «Seger åt FNL», den vietnamesiska befrielserörelsen som slogs mot USA’s armé och inhemska stödtrupper.
    Jag tyckte inte heller att man skulle acceptera fred till varje tänkbart pris. Men sången behandlar också mycket annat; vänskapskorruption, samförståndspolitiken på den svenska arbetsmarknaden och USA’s och Sovjetunionens «terrorbalans».
    Inspelningen blev ett mästerprov för teknikern Anders Larsson och hela bandet. Bakgrunden – 13 minuter och 5 sekunder – spelades in på två kanaler i ett svep utan några omtagningar eller pålägg. Alla som råkade befinna sig i studion fick vara med: Contactmedlemmarna Claes Palmquist och Bosse Linné spelade fiol, Sam Ellison från Jason’s Fleece och Anders Bjellerup från Moderations sjöng med i kören. (Kommentar från «Hoola Bandoola Band – Samlade 1971 – 1976», 2004)

    Är det verkligen fred, vi vill ha
    till varje tänkbart pris
    Är vi alldeles säkra på det
    att det värsta av allt är krig

    Med freden kommer vänskapen
    Den knyts med starka band
    Och banden binder ont vid gott
    och knyter falskt vid sant
    Den börda som är tung för en
    bär två man oftast lätt
    Och hellre gör man fel tillsammans
    än ensam handlar rätt
    Så hand i hand, i en ändlös dans
    ja, som en kedja utan slut
    vågar ingen släppa sitt förskräckta grepp
    trots att vi dansar mot ett stup

    Är det verkligen fred, vi vill ha…

    Med lag ska landet byggas upp
    Och lagen kräver fred
    så att dom som äger makt och guld
    ska kunna tjäna ännu mer
    Men om folket kräver mer betalt
    för smöret som dom sålt
    då är det brott mot fred och lag
    och det kallas för revolt
    Na na na…

    Är det verkligen fred, vi vill ha…

    Med freden kommer segraren
    Och han som slogs och stred
    får på böjda knän och med huv’et lågt
    ta emot den starkes fred
    Och när sen tungan slitits ur hans mun
    och hans ögon skrapats ut
    och när ben och armar bundits ‘hop
    med övermaktens knut
    när han har fått en trasa i sin mun
    så att ingen hör ett ljud
    då har allting blivit normalt igen
    och ett krig har tagit slut

    Är det verkligen fred, vi vill ha…

    Och med freden kommer tystnaden
    Allt ordnas underhand
    Och folk och länder styckas upp
    i samförståndets namn
    «Så tag du halva jorden, bror
    och halva månen med
    så tar jag andra halvan
    så är vi bägge två tillfreds»
    Om man då kämpar mot förtryck och hot
    för den frihet som man valt
    då blir varje krig en segerstrid
    och varje fred ett nederlag

    Är det verkligen fred, vi vill ha…

    Musiker/Sättningar:

    1. «Garanterat individuell» /
    «Ingenting förändras av sig själv» /
    «Hoola Bandoola Band – Samlade 1971 – 1976″/
    «Aldrig bli som ni, CD 2» /
    «Hoola Bandoola Band 1971 – 2011»:

    Mikael Wiehe: sång, akustisk gitarr
    Björn Afzelius: sång, tamburin
    Peter Clemmedson: elgitarr, kör
    Povel Randén: piano, kör
    Arne Franck: elbas
    Per-Ove «Muffe» Kellgren: trummor
    Håkan Skytte: slagverk
    Gäster:
    Claes Palmquist: fiol
    Bosse Linné: fiol
    Sam Ellison: kör
    Anders «Jonte» Bjellerup: kör

    Inspelad och mixad i MNW:s studio i Vaxholm
    av Anders Larsson, våren 1971

    2. «ANC-GALAN», «Olympiska nätter, DVD»:

    Mikael Wiehe och Co:
    Mikael Wiehe: sång
    Jan Eric «Fjellis» Fjellström: el.gitarr
    Eddie Nyström: el.gitarr
    Annie Bodelson: syntar
    Johan Valentin: el.bas
    Mats Persson: slagverk
    Joakim Rooke: trummor

    Imperiet:
    Joakim Thåström: sång
    Christian Falk: el.bas
    Per Hägglund: syntar
    Fred Asp: trummor
    Björn Afzelius: sång

    Inspelad live på Scandinavium i Göteborg
    av Thomas Folland, Pontus Olsson, Per Giöbel och Anders Hagström med hjälp av Intervideos ljudbuss den 29 eller 30 november 1985
    Mixad i Commendante Studios i Göteborg
    av Pontus Olsson, Tomas Ledin, Dan Hylander och Thomas Folland den 1-3 december 1985

  2. Det er vel ut fra samme erkjennelse palestinerne på Gaza ikke ønsker en fred som bare er en fortsettelse av undertrykkingen. De har lagt fram et forslag til våpenhvile i 10 år. Denne våpenhvilen forutsetter at Israel går med på deres krav. Ellers ingen våpenhvile. Altså er eneste alternativ fortsatt krig. Hans Olav Brendberg viser med sin artikkel en innsikt som jeg må berømme ham for!
    Den «snille politimannen» vil sikkert også i framtida forlate rommet med halvhjertetede protester slik at folkemordet kan fullføres.
    Vi nordmenn må kreve full boykot av Israel. Det er den måten vi kan støtte palestinerne på!

    • Boykott er det sentrale kravet. Men det er fleire ting vi kan og bør gjera. Status quo er avhengig av at desinformasjonen er effektiv. Studie- og folkeopplysingsarbeid – særleg om Israel sitt propagandaapparat i dei vestlege landa og israellobbyen sitt totale grep over amerikansk politikk – er viktig. Elles er det viktig å løfta fram alternative røyster som Gilad Atzmon, og finna gode saker der ein kan gå til åtak på konsensusen i norsk politikk. Konsensusen frå Høgre til SV er i lengda fårlegare for palestinarane enn tungetalarane i MIFF.

  3. Mye ineteressant i det du skriver. Jeg har ikke den typen omfattende kunnskap som du har men…
    Styrer USA Israel, eller styrer Israel USA? Jeg kan ikke se at det foreligger empiri for å påstå at USAs politikk er diktert av Israel. Det er vel helller slik at overklassen i USA har, inntil videre, felles interesser med overklassen i Israel?

    • Tilhøvet mellom USA og Israel er svært komplisert, og at diskusjonen i lang tid har vore tabu gjer ikkje dette enklare. Ein stor del av overklassen i USA er jødiske, og blant rike jødar er støtten til Israel meir massiv enn når du ser amerikanske jødar under eitt. I Sør-Amerika, Asia og andre områder på kloden spelar Israelsk politikk i stor grad rolla som hjelpegut for USA. Når det gjeld amerikansk politikk i Midt-Austen er innverknaden langt større. Men den er ikkje uavgrensa – til no har td. dei israelske forsøka på å få USA inn i ein varm krig med Iran ikkje ført fram. Israellobbyen har ei unik evne til å øydeleggja politiske karrierar og kritikk, og hindrar difor at konflikten mellom amerikanske og israelske interesser, som i mange tilfelle er store, kan koma til uttrykk som ein amerikansk politikk på kollisjonskurs med USA. Men dette dreier seg ikkje berre om politikk og organisasjon – det fins ein unik, kulturell fellesskap mellom Israel og USA. «Amerikanisme» er ein ideologi, og i lengda overlever ingen «uamerikanske» politiske rørsler i USA: Israellobbyen har sikra eit klima der kritikk av Israel er «uamerikansk». Denne ideologiske overlappinga, saman med god organisasjon og hegemoni i informasjonsbransjane gjev Israel eit unikt grep om amerikansk politikk.

LEGG IGJEN EN KOMMENTAR

Please enter your comment!
Please enter your name here

Dette nettstedet bruker Akismet for å redusere spam. Lær om hvordan dine kommentar-data prosesseres.